Lịch lễ Trung Quốc theo âm lịch và có nhiều điểm chung với Việt Nam — cùng Tết Nguyên đán, cùng Trung thu, cùng nhiều tiết lệnh. Nhưng cách tổ chức và một số tập tục có khác biệt đáng chú ý.
Tết Nguyên đán
- 🔴 Là lễ quan trọng nhất trong năm
- Kỳ nghỉ chính thức kéo dài nhiều ngày, thực tế nhiều nơi nghỉ lâu hơn
- Diễn ra đợt di chuyển lớn nhất thế giới — hàng trăm triệu lượt về quê
- Bữa cơm đoàn viên đêm giao thừa là nghi thức quan trọng nhất
- Lì xì — nay phần lớn qua ứng dụng nhắn tin
- Dán câu đối đỏ và chữ phúc trước cửa
- Miền bắc ăn sủi cảo, miền nam ăn bánh gạo nếp
- Kiêng quét nhà và nói điều xui trong những ngày đầu
Việc lì xì qua ứng dụng là thay đổi văn hoá thú vị: phong bao đỏ điện tử đã thành thông lệ, và các nhóm chat có tính năng chia phong bao ngẫu nhiên thành trò vui ngày Tết.
Đợt di chuyển dịp Tết
- Kéo dài khoảng bốn mươi ngày quanh Tết
- 🔴 Vé tàu và máy bay rất khó mua
- Vé mở bán trước và hết trong vài phút ở tuyến đông
- Ga tàu và sân bay quá tải
- Nhiều cửa hàng và dịch vụ đóng cửa
- Nhà máy nghỉ dài — ảnh hưởng tới sản xuất và giao hàng
- Với doanh nghiệp: phải tính lịch này vào kế hoạch đặt hàng
Với doanh nghiệp Việt Nam nhập hàng, đây là mốc quan trọng nhất trong năm: nhà máy nghỉ dài và công nhân về quê, sau Tết cần thời gian để hoạt động lại bình thường. Đơn hàng phải đặt sớm trước dịp này.
Nguyên tiêu
- Rằm tháng giêng, khép lại dịp Tết
- Treo và ngắm đèn lồng — hoạt động đặc trưng
- Có tục giải câu đố trên đèn
- Ăn bánh trôi — tượng trưng đoàn viên
- Nhiều nơi có lễ hội đèn quy mô lớn
- Không phải ngày nghỉ chính thức nhưng được tổ chức rộng
Thanh minh
- Dịp tảo mộ và tưởng nhớ tổ tiên
- Là ngày nghỉ chính thức
- Gia đình đi thăm mộ, dọn dẹp, dâng lễ
- Cũng là dịp đi chơi xuân khi thời tiết đẹp
- Trùng với tiết trong lịch nông nghiệp
- Người Việt có tập tục tương tự
Đoan ngọ
- Mùng năm tháng năm âm lịch
- Đua thuyền rồng — hoạt động đặc trưng nhất
- Ăn bánh gói lá tương tự bánh chưng bánh tét về hình thức
- Gắn với tưởng nhớ một nhà thơ cổ
- Có tục treo lá xua tà
- Là ngày nghỉ chính thức
- Đua thuyền rồng nay là môn thể thao quốc tế
Người Việt cũng có Tết Đoan ngọ nhưng tập tục khác: Việt Nam thiên về giết sâu bọ và ăn rượu nếp, Trung Quốc thiên về đua thuyền và bánh gói lá.
Trung thu
- Rằm tháng tám, lễ quan trọng thứ hai sau Tết
- 🔴 Là dịp đoàn viên gia đình, không phải lễ trẻ em như ở Việt Nam
- Ăn bánh trung thu và ngắm trăng
- Tặng bánh trung thu cho người thân, đồng nghiệp, đối tác
- Là ngày nghỉ chính thức
- Bánh có nhiều loại nhân theo vùng
- Gắn với truyền thuyết về mặt trăng
Khác biệt ở mục có dấu nhấn đáng chú ý: ở Trung Quốc, Trung thu là lễ đoàn viên của người lớn — tặng bánh cho đối tác kinh doanh là thông lệ, khác với Việt Nam nơi đây thiên về lễ trẻ em.
Các lễ khác theo lịch âm
- Thất tịch — mùng bảy tháng bảy, gắn với truyền thuyết tình yêu
- Trung nguyên — rằm tháng bảy, cúng vong linh
- Trùng dương — mùng chín tháng chín, leo núi, tôn vinh người cao tuổi
- Đông chí — ăn sủi cảo ở miền bắc, bánh trôi ở miền nam
- Tiểu niên — cúng ông táo trước Tết
- Các tiết khí trong lịch nông nghiệp
Ngày lễ theo dương lịch
- Tết dương lịch — nghỉ ngắn
- 🔴 Quốc khánh đầu tháng mười — kỳ nghỉ dài, gọi là tuần lễ vàng
- Ngày Lao động đầu tháng năm — nghỉ vài ngày
- Ngày Phụ nữ — nhiều nơi cho nữ nghỉ nửa ngày
- Ngày Thiếu nhi
- Các ngày kỷ niệm khác không nghỉ
Kỳ nghỉ đầu tháng mười là dịp du lịch cao điểm nhất trong năm: cả nước đi chơi cùng lúc, điểm tham quan quá tải, giá tăng mạnh. Nên tránh tuyệt đối nếu đi du lịch.
Cơ chế hoán đổi ngày nghỉ
- 🔴 Để có kỳ nghỉ dài liền, thường hoán đổi với ngày cuối tuần
- Nghĩa là làm bù vào thứ bảy hoặc chủ nhật trước hoặc sau kỳ nghỉ
- Lịch hoán đổi công bố trước theo năm
- Với đối tác nước ngoài dễ gây nhầm lẫn — cuối tuần vẫn làm việc
- Cần xin lịch nghỉ chính thức của năm đó
Cơ chế này gây bất ngờ cho người nước ngoài: có những cuối tuần vẫn là ngày làm việc bình thường. Nên xin lịch nghỉ cả năm của đối tác ngay từ đầu năm.
Lễ hội địa phương và dân tộc
- Các dân tộc thiểu số có lễ hội riêng
- Lễ té nước của một số dân tộc phía nam — tương tự Đông Nam Á
- Lễ hội thảo nguyên ở vùng bắc
- Lễ hội băng đăng mùa đông ở đông bắc
- Hội chùa và hội đền địa phương
- Nhiều lễ hội gắn với mùa vụ
Lưu ý cho người làm ăn và du lịch
- 🔴 Xin lịch nghỉ cả năm của đối tác từ đầu năm
- Tránh đặt lịch họp vào tuần lễ lớn
- Đặt hàng sớm trước dịp Tết vì nhà máy nghỉ dài
- Tránh du lịch vào tuần lễ vàng và Tết
- Tặng quà dịp lễ là thông lệ trong kinh doanh
- Bánh trung thu là quà phổ biến cho đối tác
- Chú ý cơ chế hoán đổi ngày nghỉ
Lịch lễ theo âm lịch nên ngày dương thay đổi mỗi năm, và lịch hoán đổi công bố riêng từng năm. Trước khi lên kế hoạch, hãy kiểm lịch nghỉ lễ chính thức của năm đó.
Dịp Tết ảnh hưởng thế nào tới kinh doanh?
Nhà máy nghỉ dài và công nhân về quê, sau Tết cần thời gian hoạt động lại bình thường. Đợt di chuyển kéo dài khoảng bốn mươi ngày quanh Tết — đơn hàng phải đặt sớm trước dịp này.
Trung thu ở Trung Quốc khác Việt Nam thế nào?
Là lễ đoàn viên của người lớn chứ không thiên về lễ trẻ em — tặng bánh trung thu cho đối tác kinh doanh là thông lệ.
Cơ chế hoán đổi ngày nghỉ là gì?
Để có kỳ nghỉ dài liền, ngày nghỉ được hoán đổi với cuối tuần — nghĩa là có những thứ bảy hoặc chủ nhật vẫn làm việc bình thường. Nên xin lịch nghỉ cả năm của đối tác.
Nên tránh đi du lịch dịp nào?
Tết Nguyên đán và kỳ nghỉ dài đầu tháng mười — cả nước đi chơi cùng lúc, vé rất khó mua, điểm tham quan quá tải và giá tăng mạnh.
